in.gr | Deutsche Welle

Η Βυζαντινολογία σήμερα στη Γερμανία

Η Βυζαντινολογία σήμερα στη Γερμανία
in.gr audio player

Στο τμήμα Βυζαντινών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Κολωνίας συναντήσαμε τον Ντιέγκο Φιτιπάλντι, έναν από τους υποψήφιους διδάκτορες, την ώρα που μελετούσε το χειρόγραφο ενός ευχολογίου στην ηλεκτρονική του μορφή. Tο αυθεντικό, όπως μας διευκρίνισε, φυλάσσεται στη Βιβλιοθήκη της Δούκισσας Άννας-Αμαλίας στη Βαϊμάρη.

Ο Φιτιπάλντι κατάγεται από το Μπουένος Άιρες της Αργεντινής, εκεί σπούδασε Φιλοσοφία και Παιδαγωγικά. Όπως αναφέρει «στο πλαίσιο των προπτυχιακών σπουδών μου διδάχθηκα αρχαία ελληνικά και, επειδή ανέκαθεν ήμουν λάτρης της βυζαντινής τέχνης, ήθελα να ασχοληθώ με την αισθητική, δηλαδή τις σχέσεις μεταξύ φιλοσοφίας και βυζαντινής τέχνης. Μετά από παρότρυνση των βυζαντινολόγων καθηγητών του πανεπιστημίου μου, υπέβαλα αίτηση για υποτροφία στο ΙΚΥ που τελικά κέρδισα. Η υποτροφία ήταν το εισιτήριό μου για την Ελλάδα». Αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο Αθηνών αποφάσισε να κάνει το διδακτορικό του στο ιστορικό Πανεπιστήμιο της Κολωνίας. Και αναφέρει τους λόγους που τον οδήγησαν να στραφεί στο γερμανόφωνο χώρο: «Η γερμανική γλώσσα για τον τομέα μας είναι πολύ σημαντική. Στη Γερμανία επίσης έχω τη δυνατότητα να γράψω τη διατριβή μου παράλληλα με μία θέση εργασίας στην έρευνα».

Υποχώρηση μετά την κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ


Στη Γερμανία σήμερα οι φοιτητές που θέλουν να ακολουθήσουν τις Βυζαντινές Σπουδές ως κύρια κατεύθυνση, μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα σε επτά πανεπιστήμια. Τελικά όμως δεν ξεπερνούν τους δέκα με δεκαπέντε κάθε χρονιά ανά ίδρυμα. Σύμφωνα πάντως με τον καθηγητή της Βυζαντινολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μύνστερ Γεώργιο Μακρή, το ερευνητικό ενδιαφέρον παραμένει πάγιο και έντονο στα γερμανικά πανεπιστήμια. Όπως εξηγεί στη Deutsche Welle το ενδιαφέρον του φοιτητικού κοινού δεν παρουσιάζει πτώση τα τελευταία χρόνια. «Δραστική μείωση σημειώθηκε παλαιότερα, με την κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ το 1990, τη συνακόλουθη υποχώρηση του ενδιαφέροντος για την ανατολική και νοτιοανατολική Ευρώπη και, έμμεσα, με την κατοπινή στροφή προς τις λεγόμενες ισλαμικές σπουδές. Και, συνάμα, έχουμε την συνεχή μείωση μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο του ενδιαφέροντος για τις ανθρωπιστικές σπουδές γενικά και, συνεπώς, και για κλάδους υποστηρικτικούς τους, όπως η λεγόμενη Βυζαντινολογία».

Η Βυζαντινολογία είναι ένας κλάδος με πολυδιάστατο χαρακτήρα, καθώς αποτελεί μια σύνθεση φιλολογίας, ιστορίας, αρχαιολογίας, ιστορίας της τέχνης και θεολογίας. Στην ανάδειξή της πρωτοστάτησε μάλιστα ένας γερμανός φιλόλογος, ο Καρλ Κρουμπάχερ (1856-1909) που συνέβαλε στην θεσμική εδραίωση των Βυζαντινών Σπουδών ιδρύοντας την πρώτη έδρα Μεσαιωνικής και Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου. Έκτοτε οι Βυζαντινές Σπουδές κέρδισαν τη διεθνή αναγνώριση ως αυτόνομος ακαδημαϊκός κλάδος και σήμερα πια προσφέρονται σε πολλά πανεπιστήμια του κόσμου.

Υπάρχει μέλλον για τη Βυζαντινολογία;


Γιατί όμως αξίζει να ασχοληθεί κανείς με τη Βυζαντινολογία και γιατί συγκεκριμένα στη Γερμανία; Στη Γερμανία υπάρχουν φορείς χρηματοδότησης που προωθούν την έρευνα. Διάφορα ιδρύματα χρηματοδοτούν επιστημονικά πρότζεκτ που διεξάγονται σε πανεπιστήμια. Για παράδειγμα, το πρότζεκ για το οποίο δουλεύει ο Φιτιπάλτι χρηματοδοτείται από τη γερμανική Εταιρεία Έρευνας (Deutsche Forschungsgemeinschaft). Οι Ακαδημίες Επιστημών επίσης συμπεριλαμβάνουν στο πρόγραμμά τους πρότζεκτ που εστιάζουν στους βυζαντινούς χρόνους, όπως για παράδειγμα η Ακαδημία της Θουριγγίας που χρηματοδοτεί την έρευνα για τις βυζαντινές πηγές δικαίου.

Οι ίδιοι οι βυζαντινολόγοι της Γερμανίας προβλέπουν ότι υπάρχει μέλλον για τον κλάδο. Ο Γεώργιος Μακρής επισημαίνει ότι «αντικείμενο των σπουδών είναι ένα σημαντικό κεφάλαιο της ιστορίας της ανθρωπότητας σε όλες τις πτυχές του. Ακόμη, η ενασχόληση με τα βυζαντινά είναι εκ των ων ουκ άνευ για σειρά άλλων κλάδων».

Ο Άλμπρεχτ Μπέργκερ, καθηγητής Βυζαντινολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου, ελπίζει ότι το επιστημονικό ενδιαφέρον για τις συγκεκριμένες σπουδές θα αυξηθεί μελλοντικά και εργάζεται γι᾽ αυτό. Υποστηρίζει επίσης ότι «η Βυζαντινολογία είναι ένας επιστημονικός κλάδος που δεν έχει ερευνηθεί στο έπακρο». Τονίζει ακόμα ότι «στη Γερμανία πληρούνται οι προϋποθέσεις για επιτυχή έρευνα κατά ένα μεγάλο βαθμό». Ο Γεώργιος Μακρής τέλος πιστεύει ότι «η ενασχόληση με τις εν λόγω σπουδές αξίζει μόνο όταν υπάρχουν ενδιαφέρον και κλίση. Στη Γερμανία συγκεκριμένα αξίζει να ασχοληθεί κανείς με τη Βυζαντινολογία, επειδή οι υποδομές είναι άριστες και συνάμα επειδή υπάρχει λαμπρή παράδοση».

Νατάσα Κουκουγιάννη


Deutsche Welle

14o
14%
meteorologos.gr

Θεσσαλονίκη